Literatuur

Er is en wordt al veel geschreven over soft controls. Zinnige en onzinnige zaken. Over soft signals is daarentegen nog maar weinig literatuur te vinden. In het blad “Tone at the Top” van maart 2011 wordt uitvoerig geschreven over soft controls, maar het mooie is dat de inleiding al veelmeer neigt – in onze ogen althans – naar soft signals. Citaat:

      How often have you heard of organizations referred to in such terms as: 

  • Having a pervasively toxic and dysfunctional atmosphere?
  • Depicting a mentality of “do as I say, not as I do?” 
  • Following a tone at the top that talks the talk, but does not walk the walk? 
  • Demonstrating an entitywide “cover yourself ” mindset?

 

In zijn oratie (12 november 2015, VU Amsterdam) breekt prof.dr.ir. R. Goodijk een lans voor soft signals

De sterke drang tot beheersing (control) komt voort uit onze menselijke behoefte aan
zekerheid. Control en ‘harde metingen’ kunnen onze onzekerheid reduceren, geven
je grip op de ontwikkelingen, doen je ‘zeker weten’ dat je op de goede weg bent.
Maar zou het niet juist de kracht van good governance moeten zijn ook op een zeker
vertrouwen te sturen, te willen leren van de inzichten van onderop, het benutten van
de verantwoordelijkheid van professionals, het met onzekerheden durven
omgaan? Moeten we niet nadrukkelijker de mythe van de (totale) beheersbaarheid
van organisaties onder ogen zien en het overheersende beheersingsgedrag durven
loslaten? Zouden we niet veel meer aandacht moeten geven aan soft signals en
early warnings die met omgang en gedrag te maken hebben?

 

In een artikel in Magazine Boardroom Zorg (april 2015) verwijst de auteur Dr. Tom van den Belt (managementwetenschapper, met veel ervaring als (interim-)bestuurder en toezichthouder) enkele keren naar de term soft signals.

Governance-systematiek
De leden van de Kamercommissie VWS kwamen na de bovenstaande onderwerpen als vanzelf tot de vraag: ‘Hoe krijgen we nu binnen een zorginstelling de governance op orde? En de vraag werd gesteld aan een paar genodigden: ‘Welk systeem van governance moet de Raad van toezicht bouwen om een geloofwaardige governance te krijgen?’ Tom van den Belt beantwoordde de vraag alsvolgt: ‘Het gaat er juist niet om dat de Raad van Toezicht een systeem bouwt, want dan verzond je weer in systeemdenken en bureaucratie. Wat wel belangrijk is, is dat de toezichthouder en de bestuurder samen een adequate, transparante doelmatige en doeltreffende manier besturen, verantwoorden en toezicht ontwikkelen, die leidt tot een geborgde systematische governance. Pas dan kan gedacht worden aan een geloofwaardige governance’. De IGZ kan bij haar inspectiebezoek, aan de hand van de diverse indicatoren en indringende gesprekken met belanghebbenden vast stellen dat er een open en betrouwbare bestuurscultuur heerst. Bij deze wijze van ‘sensetizing auditing’ let de IGZ op zowel de ‘soft-signals’ als concrete feiten en externe beoordelingen (zoals accountant) en heeft geen overdaad aan checklists nodig.
Van den Belt gaf aan dat governance gebaseerd op het INK-model, zoals hij dat heeft beschreven een goed voorbeeld is van een werkwijze die leidt tot geloofwaardige governance. Deze werkwijze wordt reeds in verschillende organisaties succesvol toegepast, onder meer bij een zorgorganisatie van een van de Kamerleden uit de Kamercommissie VWS zelf toezichthouder is.

Naast oog voor de ‘harde’ bewijsstukken, zoals diverse rapportage- en verantwoordingsdocumenten, dient de toezichthouder ook actief aandacht te schenken aan de zgn. ‘soft signals’, die een indicatie kunnen geven voor het al dan niet goed functionerend leiderschap en voor de bedrijfscultuur. Deze ‘soft-signals’ kunnen met name waargenomen worden in de directe contacten met organen en professionals, oftewel het toepassen van de ‘soft-skills’.

 

Hieronder treft u ons inziens wetenswaardige artikelen aan, die kunnen helpen om soft signals te begrijpen en/of te definiëren.

 

Indien u artikelen kent welke volgens u interessant zijn voor onze zoektocht, laat ons dit a.u.b. weten op info@softsignals.nl